هر بلوا و آشوب و انگشتان خيانتكار دشمن در قلمرو حكومت امام حسن بودند . « خوارج » نيز به حكم وحدت نظرى كه با امويان در دشمنى با حكومت هاشمى داشتند ، در پىريزى توطئه‌هاى بزرگ با آنان همكارى ميكردند و دليل بارز اين ادعا اينست كه نام دو تن از سران خوارج يعنى اشعث بن قيس و شبث بن ربعى در يكى از نمونه‌هاى تاريخى مزبور ، برده شده است . ( 1 ) 2 - خوارج اينها كسانى بودند كه پس از حادثه‌ى حكميت كمر به دشمنى على و معاويه - هر دو - بسته بودند . رؤساى اين گروه در كوفه عبارت بودند از : عبد اللّه بن وهب الراسبى ، شبث بن ربعى ، عبد اللّه بن الكواء ، اشعث بن قيس ، شمر بن ذى الجوشن . خوارج از اولين روزهاى بيعت ، از همه‌ى مردم كوفه نسبت به جنگ با معاويه بيشتر اصرار مىورزيدند و همينها بودند كه هنگام بيعت با حسن بن على شرط كردند كه با متجاوزان و گمراهان - يعنى مردم شام - بجنگند و آن حضرت دست از بيعت آنان كشيد و گفت بايد به شرط « اطاعت كامل و پيروى بىقيد و شرط در جنگ و صلح » بيعت كنند . آنگاه آنان نزد برادرش حسين آمدند و گفتند : دست بگشا تا با تو بيعت كنيم همانطور كه با پدرت بيعت كرديم و به اين شرط كه با متجاوزان و گمراهان شامى جنگ كنى . آن حضرت در پاسخ آنان گفت : « معاذ اللّه كه تا حسن زنده است بيعت شما را بپذيرم » و آنها چون چنين ديدند ناچار نزد حسن آمده و همانگونه كه او مىگفت با وى بيعت كردند . « 1 »

--> ( 1 ) رجوع كنيد به : الامامة و السياسة ( ص 150 ) .